Slimme kinderen

Beleid

DaltonlogoHet Gebint is een Dalton-school. De keus voor Dalton-onderwijs is een heel bewuste keus geweest om tegemoet komen aan de verschillende niveaus van leerlingen. We willen lesgeven op een manier die leerlingen uitdaagt.
Het feit dat we sinds 2012 officieel een Dalton-school zijn, betekent niet dat we een eindstation hebben bereikt. Integendeel. We willen ons blijven ontwikkelen om steeds beter te kunnen inspelen op de individuele behoeften van de leerlingen.
Begaafd lampjeIn het hedendaagse onderwijs is ‘omgaan met verschillen’ een centraal thema geworden en in verband hiermee is er in de laatste jaren een toenemende belangstelling voor slimme kinderen (bovengemiddeld en hoogbegaafde kinderen). Uitgaande van onze visie willen wij iedere leerling optimale kansen en zorg bieden, uitdagen en ruimte geven.
Omdat we de wens hebben beter tegemoet te kunnen komen aan slimme kinderen, hebben we een tweejarige cursus ‘Slimme kinderen’ gevolgd. ‘Slimme kinderen’ zijn een vast onderdeel van ons schoolcurriculum.
Er bestaan verschillende theoretische modellen over hoe om te gaan met slimme kinderen. In de moderne visies op slimme kinderen spreekt men over het algemeen over ‘het behalen van uitzonderlijke prestaties op verschillende gebieden’. Een slimme leerling beschikt naast een hoge intelligentie tevens over een hoge graad van creatief denken en een hoge taakgerichtheid.
Begaafd meervoudig
We willen dat er op onze school voor slimme leerlingen een passend en gestructureerd onderwijsaanbod wordt gerealiseerd. Kinderen moeten kunnen werken op een eigen niveau en verantwoordelijkheid daarvoor dragen. Dit geeft ze een gevoel van competentie en vergroot het zelfvertrouwen.
Op een aantal vaste momenten tijdens de schoolcarrière screenen wij met behulp van het DHH álle leerlingen op (hoog)begaafdheid. DHH staat voor Digitaal Handelingsprotocol Hoogbegaafdheid. Het is een protocol dat gebruikt kan worden voor het signaleren van (hoog-)begaafdheid, het goed in kaart brengen van alle kenmerken van de betreffende leerling en het opzetten van een plan van aanpak voor slimme leerlingen (een kindplan). We maken dit plan in overleg met de ouders en betrekken ook de leerling hierbij.
Kinderen die extra uitdaging aankunnen, krijgen een aangepaste taak. Maar alleen als ze de verantwoordelijkheid daarvoor kunnen en willen dragen. We kijken met name naar compacten en verrijken. Voor het verrijken kunnen we de aanvullende materialen van onze methodes gebruiken, aangevuld met materialen uit het onlangs aangeschafte Pluspakket voor groep 1-8. Aan het Pluspakket is een uitvoerig digitaal plannings- en volgsysteem gekoppeld.
Compacten
Met compacten bedoelen we het indikken van de leerstof door het overbodige weg te laten. Compacten is geen ‘natte vingerwerk’. Er zijn heldere richtlijnen voor van de Stichting Leerplan Ontwikkeling en die gebruiken we ook. Het motto voor slimme kinderen is: ‘geen overbodig en extra herhaalwerk doen’. Angst voor te grote stappen is niet nodig. Slimme kinderen leren graag met grote stappen. En de leerkracht houdt altijd een vinger aan de pols.
Verrijken
Verrijken is een aanvulling op compacten. Het is een twee-eenheid, ze horen bij elkaar. Met verrijkingsmaterialen wordt bij de leerling een beroep gedaan op het zoeken naar antwoorden in een open vraagstelling. Er wordt gezocht naar meerdere oplossingsstrategieën. De eigen creativiteit van de leerling speelt een grote rol, het ‘out of the box-denken wordt gestimuleerd. Het werken verloopt op een hoog niveau en in een hoog tempo. Ook hier: de leerkracht is en blijft eindverantwoordelijk voor de keuzes die gemaakt worden.
Pluspakket
Het Pluspakket is een pakket leermiddelen, geselecteerd voor slimme leerlingen in onderbouw, midden- en bovenbouw. Het Pluspakket biedt materialen die aansluiten bij basisvakken zoals rekenen en Nederlandse taal, vreemde talen en lezen. Daarnaast is er ook een aanvullend aanbod op het gebied van o.a. techniek en het leren presenteren.
Voor alle duidelijkheid geven we hieronder aan waarover we het hebben als we spreken over ‘slimme kinderen’.

 

Kenmerken van een hoge begaafdheid

Een hoge intelligentie
Een intelligentiequotiënt van 130 en hoger wijst op hoogbegaafdheid, maar is geen vanzelfsprekendheid. Er is meer nodig.
 
Een zeer goed geheugen.
Slimme kinderen kunnen snel kennis opnemen. Vooral als ze de beschikking hebben over de juiste leermethoden. Ook de snelheid en het gemak, waarmee gebeurtenissen en kennis uit een (ver) verleden worden gereproduceerd, is opvallend en kan een signaal zijn voor hoogbegaafdheid.
Begaafd out of the boxCreatief denken
Intelligentie omvat het convergent en divergent denken bij het oplossen van problemen. Onder convergent denken wordt verstaan het meer traditionele stap-voor-stap-redenerend oplossen van problemen. Divergent denken daarentegen heeft meer weg van ‘brainstorming’. Met name het divergent denken is belangrijk voor hoogbegaafd presteren, omdat het een voorwaarde is voor creativiteit en ‘out of the box-denken’.
Een groot kennisbestand
Bij de kennisverwerving zijn er niet alleen kwantitatieve verschillen (aantal feiten), maar ook kwalitatieve verschillen (methoden) in waarnemen en denken tussen slimme en gemiddelde leerlingen.
Een grote leergierigheid.
Op jonge leeftijd kunnen nieuwsgierigheid en ondernemingslust herkend worden als voorlopers van leergierigheid en prestatiegerichtheid / ambitie.
Naast deze kenmerken is, zoals gezegd, de rol van de omgeving van invloed. De ouders, de vriendenkring en ook de school zijn belangrijke omgevingsfactoren die de leergierigheid en innerlijke ambitie van het kind kunnen stimuleren of afremmen.
Slimme kinderen hoeven (voor de buitenwereld) niet altijd slim te blijven. Het is geen blijvende toestand, waarin je je voor eens en voor altijd bevindt.
Het wordt hoe langer hoe meer gezien als een dynamisch proces, waarin de persoon zich onder invloed van wisselende milieuafactoren en bepaalde persoonlijkheidsfactoren min of meer slim zal gedragen.(Versie december 2014)